CORONA & CONTRACTEN WAT KUNT U DOEN WANNEER U UW AFSPRAKEN NIET MEER KAN NAKOMEN?

Geschreven door Cathelijne Elassaiss-Schaap

Het coronavirus – en alle maatregelen die in dat kader worden genomen – hebben ook gevolgen voor ondernemers. Afspraken kunnen niet meer altijd worden nagekomen. Welke risico’s lopen ondernemers hierbij? Kunnen zij aansprakelijk zijn wanneer ze afspraken niet kunnen nakomen? En wat gebeurt er wanneer de andere partij afspraken schendt? Welke mogelijkheden zijn er? Waar moeten ondernemers op letten?

Wat kunt u doen wanneer u uw afspraken niet meer kan nakomen? Is dat in deze periode anders? 


Bieden de afspraken ruimte?

Ook in deze tijd geldt de hoofdregel ‘afspraak is afspraak’. Maar soms bieden afspraken meer ruimte dan ondernemers verwachten! 

Stap 1 is daarom: kijk goed in de overeenkomst. Zijn er algemene voorwaarden van toepassing? Lees die dan ook. Waar moet u daarbij bijvoorbeeld op letten? 

  • zijn er uitzonderingen overeengekomen voor een situatie als deze? Is bijvoorbeeld afgesproken dat dit overmacht is? Zo ja, is er afgesproken wat de gevolgen hiervan zijn? Zijn er geen afspraken gemaakt over de gevolgen van overmacht, dan kan worden teruggevallen op de wet (zie hierna)
  • is het op basis van deze afspraken mogelijk minder verplichtingen op u te nemen? Wat zijn bijvoorbeeld de minimale aantallen, de laagst mogelijke prijzen (bijvoorbeeld in het geval van daltarieven) en hoe voorkomt u boetes?
  • kunt u de overeenkomst opzeggen?
  • kunt u verlenging voorkomen?
  • is in het contract een verplichting tot heronderhandeling overeengekomen?

Biedt de wet u mogelijkheden?

Biedt het contract geen soelaas? Dan kan de wet nog uitkomst bieden. Zo zijn in de wet regelingen opgenomen voor het geval er sprake is van overmacht of onvoorziene omstandigheden. Ook kan een overeenkomst van opdracht opzegbaar zijn. Het is dan wel belangrijk te weten of de Nederlandse wet van toepassing is op uw situatie. Is dat niet het geval, dan gelden mogelijk andere regels.

I.   Overmacht

Afhankelijk van de omstandigheden kan de coronasituatie leiden tot overmacht. Is dat het geval? Dan geldt voor u het volgende:

  • u hoeft de afspraken waarvoor overmacht geldt pas na te komen nadat de overmacht voorbij is;
  • u bent niet aansprakelijk voor schade die de andere partij hierdoor lijdt.

Let op: bij een garantie kan in beginsel geen beroep op overmacht worden gedaan.

Voor meer informatie over overmacht en de gevolgen daarvan verwijs ik naar mijn blog ‘Leiden het coronavirus en de maatregelen daaromheen tot overmacht?’.

II.   Onvoorziene omstandigheden
In sommige gevallen kan de coronasituatie worden aangemerkt als een onvoorziene omstandigheid. Daarvan is sprake wanneer:

  1. de betreffende omstandigheid op het moment dat het contract tot stand kwam nog in de toekomst lag;
  2. de contractspartijen niet uitdrukkelijk of stilzwijgend in het contract rekening hebben gehouden met deze omstandigheid; en
  3. de situatie zo is, dat de andere partij naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet mag verwachten dat de overeenkomst ongewijzigd blijft.

Is daarvan sprake? Dan kunt u de rechter verzoeken:

  1. de gevolgen van een overeenkomst te wijzigen; of 
  2. de overeenkomst geheel of gedeeltelijk te ontbinden.

Voor meer informatie over onvoorziene omstandigheden en de gevolgen daarvan verwijs ik naar mijn blog ‘Corona & contracten – is er sprake van onvoorziene omstandigheden?

III.   Opzegging overeenkomst

Voor sommige overeenkomsten is in de wet een opzeggingsregeling opgenomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de overeenkomsten van opdracht, lastgeving en agentuur. 

Zo geldt voor de overeenkomst van opdracht de wettelijke hoofdregel dat deze door de opdrachtgever kan worden opgezegd. Voor de opdrachtnemer die geen particulier is, geldt de wettelijke hoofdregel dat de overeenkomst van opdracht alleen in bepaalde situaties opzegbaar is: bijvoorbeeld als er sprake is van een gewichtige reden. In alle andere gevallen is kan de niet-particuliere opdrachtnemer de overeenkomst van opdracht in beginsel alleen opzeggen wanneer deze voor onbepaalde tijd is aangegaan en niet eindigt doordat een bepaald werk wordt voltooid. De wet biedt partijen in veel gevallen de mogelijkheid hiervan af te wijken. 

Kan op grond van de wet worden opgezegd? Dan moet soms een opzegtermijn in acht worden genomen. Ook kan het zijn dat bij opzegging een vergoeding moet worden betaald, bijvoorbeeld ter vergoeding van kosten, schade en/of loon.

Wat is er anders nog mogelijk?

Regelmatig blijkt de beste oplossing in het niet-juridische te liggen. Denk bijvoorbeeld aan het in gezamenlijk overleg tot een oplossing komen. Soms is het nodig dat partijen daarbij wat water bij de wijn doen. Soms is dat niet eens nodig en vinden partijen alternatieve oplossingen die voor beiden werken. 

In de praktijk vergeten partijen in de hectiek om in overleg te treden. Ook komt het regelmatig voor dat ze het voor zich uit blijven schuiven omdat ze opzien tegen een niet-positieve ontvangst van hun mededeling, zich voor de situatie generen of bang zijn voor negatieve gevolgen. 

Levert overleg altijd een oplossing op? Nee, zeker niet. Echter, zeker wanneer het een overeenkomst is met een langere looptijd en partijen over en weer belang hebben bij het in stand houden van de relatie, kan het goed zijn samen te kijken of er een oplossing is. 

Streeft u naar een dergelijke minnelijke oplossing? Wacht dan niet te lang en communiceer open. Hoe eerder de andere partij in staat is rekening te houden met uw situatie, hoe meer mogelijkheden hij/zij heeft. Een groot deel van de problemen die tussen partijen bestaan, is terug te leiden naar slechte communicatie. 

Let op!

Wilt u een beroep doen op één van de mogelijkheden die het contract of de wet bieden? In de meeste gevallen moet u hierop uitdrukkelijk een beroep doen. Soms zijn er vormvoorschriften (bijvoorbeeld dat dit schriftelijk of naar een specifiek e-mailadres moet). Zorg – in ieder geval waar nodig – voor bewijs. In sommige gevallen moet u binnen korte termijn handelen. Doet u dat in een dergelijk geval niet? Dan kan het zijn dat u uw rechten definitief verliest.

Is er aan uw zijde sprake van overmacht of zijn er onvoorziene omstandigheden? Dan kan de andere partij hier ook een beroep op doen. Zo kan deze in het geval van overmacht soms de overeenkomst (gedeeltelijk) ontbinden of haar eigen verplichtingen tegenover u opschorten. Is er sprake van onvoorziene omstandigheden? Dan heeft de andere partij dezelfde mogelijkheden als u.

Heeft u vragen?
Vraagt u zich af of u gehouden bent aan bepaalde afspraken en/of welke oplossingen er voor uw situatie zijn? Of wilt u weten hoe u uw eigen positie voor de toekomst (nog) beter kan indekken? Wij helpen u graag. Neem dan vrijblijvend contact op met Cathelijne Elassaiss-Schaap via elassaiss@elassaiss.nl of via 0344 – 227 030.

Zie ook de blogs: ‘Leiden het coronavirus en de maatregelen daaromheen tot overmacht?’ en ‘Corona & contracten – is er sprake van onvoorziene omstandigheden?

Cathelijne Elassaiss-Schaap

Cathelijne Elassaiss-Schaap

Advocaat bij Advocatenkantoor Elassaiss

Cathelijne Elassaiss-Schaap is sinds 2000 advocaat. Zij heeft zich gespecialieerd in het ondernemings- en privacyrecht.

Cathelijne adviseert over uiteenlopende onderwerpen. Daarnaast heeft zij ruime ervaring met het voeren van gerechtelijke procedures. Als ondernemer realiseert zij zich dat cliënten behoefte hebben aan duidelijke en praktische adviezen.

Meer informatie over Cathelijne en haar advocatenkantoor vindt u op www.elassaiss.nl.

Onze steun aan mede-ondernemers, daarom geen kosten.

Bekijk de spelregels en de algemene voorwaarden.